“There’s a crack in everything, that’s how the light comes in”
– Leonard Cohen

Corona-armoede

Op 18 mei 2020 verhaalt dagblad Trouw over de economische en sociale gevolgen van dit coronatijdperk. "Achter het overduidelijke leed van de overledenen en zieken door het coronavirus schuilt het leed van de mensen die hun baan verliezen. De economische en sociale gevolgen van deze crisis zijn enorm. Zo voorspelt het IMF dat de wereldwijde economie met 3 procent zal krimpen. In Nederland verloren in maart alleen al 17.000 mensen per saldo hun baan en spreekt men van corona-armoede."

De werkloosheid was de afgelopen periode sterk gedaald, maar nu ligt ineens een deel van de economie stil. Er is veel minder personeel nodig door het sluiten van restaurants, hotels, de reis- en toeristenindustrie en veel contactberoepen. De flexwerkers en werknemers met een nulurencontract zijn als eerste de dupe; zij krijgen ineens geen opdrachten meer. Dit zijn voornamelijk jongeren en lageropgeleiden.

Onze grote steden zijn extra kwetsbaar voor de coronacrisis door de grote hoeveelheid flexibele arbeidskrachten. Neem Amsterdam, daar ziet men een verdrievoudiging van het aantal aanvragen voor een bijstandsuitkering. Bij ons op de Veluwe lijkt dat vooralsnog mee te vallen. We spraken met Marry van Koot, onlangs afgezwaaid als schuldhulpverlener bij Westerbeek Schuldhulpverlening. “De nog beperkte toename aan aanvragen in onze regio is een stilte voor de storm”, liet Marry weten.

‘Doordat een deel van de economie stilligt, is minder personeel nodig en krijgen veel zelfstandigen geen opdrachten meer.'

Volgens het CBS waren er in 2018 ruim 3 miljoen flexwerkers in Nederland, van wie bijna 2 miljoen flexibele werknemers en bijna 1,1 miljoen zzp’ers. Flexwerkers hebben vaak moeite om de eindjes aan elkaar te knopen. Ze kunnen nauwelijks rondkomen of worstelen zelfs met grote schulden en combineren misschien twee slecht betaalde banen om het einde van de maand te halen.

Stille armoede

Ons magazine gaat over een heel ander soort armoede. Tegenover de luidruchtige armoede, die iedereen in deze crisis kan treffen en waarbij schaamte geen rol speelt, staat stille armoede. Stille armoede gaat over mensen of huishoudens die standaard te weinig geld achter de hand hebben. Zij hebben geen reservepotje om onverwachte uitgaven op te vangen. Jarenlang leven zij met financiële stress en zijn sterren geworden in het ophouden van de schone schijn.

Dit vluchtmechanisme, de schone schijn ophouden, maakt juist dat mensen dieper in de schulden raken en uiteindelijk geen uitweg meer zien. Dan is het eigenlijk te laat. In deze editie daarom een lijst met instanties waar u kunt aankloppen, waar professionals en vrijwilligers oog hebben voor jouw wensen. In de centrumgemeente Harderwijk is het eerste aanspreekpunt Stimenz.

Esther Rozeboom

'We horen niet wat ze ons écht te zeggen hebben’

Maar er is ook kritiek. Professionals, vrijwilligers en ervaringsdeskundigen zijn het niet altijd eens met hoe we ons systeem hebben ingericht. Zij geven aan dat je als mens vaak wordt gezien voor de schuld die je hebt en niet voor de mens die je bent. En dat je niet direct geholpen wordt met wat je direct nodig hebt, bijvoorbeeld professionele hulp bij het organiseren van je financiële administratie.

Tijdens het Diner Pensant van de Moedige Dialoog startte prinses Laurentien met een stevige oproep. "Pak je pen en schrijf mee. Een dialoog voeren betekent luisteren én opschrijven, zodat je morgenochtend nog weet waarmee je aan de slag kunt gaan. Schrijf je niks op? Dan krijg ík het gevoel dat wat ik zeg volstrekt irrelevant is. Niet erg, maar dan weet je hoe ik me voel. En dan weet je ook hoe miljoenen mensen zich voelen. Want we horen niet wat ze ons écht te zeggen hebben."

Mensen bereiken

De dynamiek rondom schulden is ingewikkeld. Heb je schulden, dan vergt dat een behoorlijk volwassen houding en vertrouwen in jezelf om daar in alle redelijkheid naar te kunnen kijken. Of om jouw problemen überhaupt bespreekbaar te maken. Niet voor niets is het bereiken van mensen een van de grootste problemen in de schuldhulp- en schulddienstverlening. De nieuwe Wijziging Wet gemeentelijke schuldhulpverlening, die per 1 januari 2021 geïmplementeerd wordt, moet het mogelijk maken mensen met schulden sneller te helpen zonder privacyregels te schenden.

Maar dat is iets voor ons volgende magazine.

Esther Rozeboom

Manager Harderwijkse Uitdaging

Een schuldhulpicoon neemt afscheid